Cultura Saharauí

mqr6v7efht1s30lzmo1_1280-1

SOCIEDADE SAHARAUÍ
A sociedade saharauí, como a maioría de sociedades tradicionais doSahara, era unha sociedade claramente xerarquizada. Toda persoa formaba parte dunha tribo. Cada tribo mantiña relacións de dominación ou sometemento respecto a outras tribos.
As diferentes tribos que habitaban no Sahara occidental poden agruparse en tres grandes grupos:
O grupo dos guerreiros, as chamadas hasanias, que eran as que tiñan o poder militar.
– O grupo con certo prestixio relixioso, as chamadas zuaia.
– O grupo das que se dedicaban á cría de gando e que tiñan que pagar tributo ás outras tribos.
Había ademais tres grupos de poboación que se dedicaban a outras actividades:
– Os artesáns, que adoitaban ofrecer os seus servizos a cambio de alimentos e protección.
– Os músicos, que se desprazaban para celebrar festexos e cantar para os xefes.
– Os escravos, que eran utilizados polas outras tribos como pastores para realizar os traballos domésticos máis duros.
Coa colonización española primeiro, e coa revolución e a creación da RASDdespois, todas estas estruturas sociais tradicionais fóronse transformando ata chegar á actual forma de organización social moderna, capaz de facer fronte aos retos do presente.
Na actualidade, todos os habitantes do Sahara Occidental, sexa cual sexa a súa orixe e posición social, gozan dunha mesma condición e todos son cidadáns saharauís. Esta é a única posibilidade para superar antigas diverxencias e rivalidades e para alcanzar o proxecto común da supervivencia do Pobo Saharauí.

– A vida familiar

A familia saharauí tradicional estaba formada por un home, unha muller e os seus fillos, os cales vivían conxuntamente nunha jaima.
As jaimas raramente encontrábanse illadas. Xunto a elas encontrábanse as doutros familiares e veciños, formando campamentos que oscilaban entre as tres e as quince jaimas. En tempos de guerra os campamentos podían chegar ata as 250 jaimas.
Xunto ás familias que integraban un Frig adoitaba haber tamén algúns serventes, artesáns, un mestre e ocasionalmente algún músico ofrecía os seus servizos por un tempo.
Os homes ocupábanse dos rabaños e da defensa do campamento, a muller era a encargada do transporte da auga, da recollida da leña, do pastoreo do gando menor e da muxidura das camellas e todo iso ademais dos traballos familiares de tecer, reparar a jaima, e a preparación dos alimentos.
– Matrimonio

O matrimonio saharauí empeza co rito do dote, chamada “d´fuâ“, cuxa cerimonia se inicia no domicilio da familia do pretendente, nun gran cortexo ao que adoitan asistir a familia do noivo, os seus parentes e amigos máis próximos. O importe do dote pode variar e estar suxeito á situación social e financeira do pretendente, e adoita constar de varias reses de gando, de varios cortes de tea para confeccionar a “mlehfa“, a peza tradicional da muller saharauí., así como de varios perfumes, elaborados localmente e chamados “Ljmira“, de incenso e, de varios quilos de té e azucre, ademais das xoias, da roupa para a noiva e dalgúns mobles e aparellos.
O dote na provincias saharauís adoita ter unha atención moi especial, ata o extremo de que moitos se extralimitan e esaxeran nesta, xa que connota unha serie de valores tribais relacionados coa cortesía, a xenerosidade e o empeño do pretendente por mostrar o seu amor á futura esposa e a súa consideración á familia e tribo desta, a máis doutras consideracións inherentes ao lugar que ocupa a muller na sociedade saharauí.

O día da voda, e en previsión da chegada do cortexo nupcial do noivo, a familia da noiva adoita levantar unha gran tenda de campaña, chamada “Jaimat ar-rag“, onde recibe ao cortexo o cal ofrece o dote “dufuú” e celébranse os banquetes e tócanse os tambores e pandeiros nunha gran festa.
Na noite da voda, unha muller, chamada nas provincias saharauís a ” m ´ alma”, encárgase de trenzar e tinguir a noiva con ligustro e cos máis prestixiosos perfumes locais. A recompensa da ” m ´ alma corre a cargo do pretendente, quen procura ser moi xeneroso nesta, xa que tal recompensa será obxecto das discusións de ambas as dúas tribos, particularmente entre as mulleres.
Os festexos de voda nas provincias saharauís mantéñense ininterrompidamente ao longo de tres días. A segunda noite serve para ocultar á noiva por parte das amigas desta, nunha cerimonia chamada “teruagh” e cuxo obxectivo consiste en conferir certo aire de esparexemento e suspense á voda, xa que as amigas da noiva desafían ao noivo para encontrar a súa esposa, polo que este debe esforzarse para encontrar o seu consorte, como mostra do seu amor e consideración a esta.
Á noiva adóitaselle ocultar nunha tenda de campaña da tribo veciña, onde recibe unha atención especial e se lle regalan os máis variados obsequios e perfumes, xa que a tribo escollida para acoller a noiva, se sente honrada por ser escollida. Mentres, o noivo se esforza en encontrar a súa esposa, acudindo á axuda dos seus amigos máis próximos aos que utiliza para espiar, buscar noticias sobre a esposa, e facer conxecturas sobre o seu posible escondedoiro.

E só na terceira noite, se entrega a esposa ao seu consorte nun alegre cortexo, no medio dos berros de xúbilo, mentres redobran os tambores e soan as cancións de voda en idioma “hassaní” e poemas que destacan as virtudes de ambas as dúas tribos e que enxalzan as nocións de xenerosidade e coraxe. Entre os costumes dos saharauís, a primeira noite de matrimonio adoita ter lugar no domicilio da familia da esposa, a cal só pode abandonar a casa paterna cando dea a luz o seu primeiro fillo.
A última noite de voda adoita denominarse entre os saharauís “Aheshlaf“, é dicir a culminación; outros denomínana como a noite das avoas ao ” ao-addát“, xa que ambos os dous esposos pasan a noite no mesmo lugar.
A continuación, todo o mundo acode á casa do esposo, onde pode contemplar a esposa levada nun groso pano, mentres que ela se resiste simbolicamente. Na mesma noite, obséquiase a esposa un regalo, chamado “amrouk“. A continuación, a nai da esposa envía á familia do esposo un regalo, denominado ” ao-fashja“, constituído pola metade das arras que o marido entregara como dote “dufu ´ ou ” con algúns regalos suplementarios. Máis tarde, ambos os dous consortes proceden a reflexionar xuntos sobre a incorporación da consorte ao domicilio conxugal, cousa que precisa de específicos preparativos que, ao mellor, poden durar moito tempo


– A infancia

Durante os primeiros anos de vida as mulleres son as encargadas do coidado e formación dos nenos.Dende que son pequenos os nenos reciben unha formación moral e relixiosa a través das primeiras cancións que lles cantan os maiores. Tamén se lles ensina mediante os xogos, os proverbios e as adiviñanzas nas que se mestura o relixioso e o máxico, as recitacións da vida do profeta e os feitos dos seus antepasados
A partir dos sete anos prodúcese un cambio importante na vida dos nenos e nenas. A dos nenos pasa a cargo do pai e transfórmase nunha educación máis severa. A partir desa idade, ao neno practícaselle a circuncisión e empeza a asistir á escola coránica. O resto do seu tempo repártese entre os xogos e a aprendizaxe do seu futuro papel como adulto. A educación das nenas realízase xunto ao resto de mulleres coas que aprende a comportarse e tamén con elas aprende todas as habilidades que se esperan dunha muller.
– Idioma

A primeira lingua do pobo saharauí é o hasanía, unha variante do árabe, aínda que o español e segunda lingua. Os saharauís son o único pobo de África que ten como lingua recoñecida o español.

– A relixión

A relixión foi sempre un elemento fundamental para a sociedade saharauí. Como no resto de países do Magreb, no Sahara conviven dúas formas de ver e de practicar o Islam. Por unha parte están os saberes ortodoxos dos que deriva a teoloxía e o dereito islámico. Por outra parte están as crenzas populares, os místicos e as confrarías.
Durante o colonialismo, as Confrarías xogaron un papel moi importante en todo o mundo islámico musulmán pola súa capacidade de mobilización a favor da independencia. No Sahara existen varios exemplos diso. Un é o docheikh Martes o Ainin, que durante algúns anos contou co apoio das tribos do Sahara, cada vez máis en contra da presenza de forzas estranxeiras no seu territorio.
Outro aspecto relacionado coa relixiosidade popular tradicional son as prácticas rituais e máxicas, os tabús alimentícios, os males de ollo, as accións dos espíritos e os diferentes tipos de prodixios.
Entre a poboación saharauí tamén é coñecido o uso de amuletos con diferentes finalidades. Para obter seguridade utilízase un cadro con nove cifras máxicas, cuxa suma equivale ao nome de Deus. Para favorecer o desenvolvemento da intelixencia dos alumnos inscríbese o “kaiketar” nas súas lousas. Para favorecer o entendemento entre os que habitan unha tenda colócase a progresión dos números do “boudour” na cumieira dajaima.

– A Escola Coránica

No Sahara Occidental, a escola chegou co Islam, xa que a formación relixiosa esixe a aprendizaxe da lectura e a escritura.
En cada campamento da sociedade tradicional adoitaba haber unha escola coránica. Se o campamento debía permanecer nun mesmo sitio por un longo período, construíase a “zriba“, que eran ramas dispostas sobre a area que simbolizaban os muros da mesquita cuxo teito era a bóveda celeste.
Ao cabo dun longo período de estudo durante o cal aprendía a ler e memorizar gran cantidade de libros, o mestre instaba o estudante a impartir as súas ensinanzas. Deste modo empezaba a súa actividade ao servizo dunha familia, que se facía cargo del a cambio das súas ensinanzas. Os seus alumnos, entre 6 e 15 anos debían aprender fragmentos do Corán, así como outros aspectos vinculados á relixión e o sentido do respecto e a obediencia.

A ECONOMIA TRADICIONAL SAHARAOCCIDENTAL
A gandaría nómade era a base da economía saharauí. Xunto a ela realizábanse outras actividades complementarias como o comercio, algunhas formas de agricultura e a explotación de salinas. Nas zonas costeiras tamén se desenvolvía a pesca marítima.

– A gandaría nomada

A cría de gando era a base da economía saharauí. Aínda que tamén se criaban cabras e cordeiros, o rabaño estaba composto basicamente por camelos. Os camelos son os animais que mellor se adaptan ás condicións do deserto. Durante a estación seca poden chegar a pasar ata 5 días sen beber e con eles pódense realizar diariamente longos desprazamentos. Acamella era o eixe da economía gandeira, xa que a parte de criar, tamén se usaba como animal de carga.
Do gando aproveitábase todo. O leite e os seus derivados que constituían a alimentación básica dos saharauís xunto á carne. A pel utilizábase para fabricar monturas, cordas, alfombras, coxíns así como para decorar estoxos, instrumentos musicais, etc. Con pelos de camelo elaborábanse tecidos en bandas que constituían a jaima. A graxa aproveitábase como cosmético e para medicinas. Os excrementos e ferruxes tamén tiñan utilidade terapéutica.
Os rabaños eran propiedade da familia. Cada tribo e fracción tiña unha marca coa que identificaba os seus rabaños. Practicamente todas estas marcas teñen unha lenda que explica a súa orixe.
– A Agricultura Tradicional

A auga é un ben escaso, pero tamén a agricultura se desenvolveu, aínda que só como unha actividade complementaria.
Os terreos máis fértiles reservábanse para o cultivo de cereais e hortalizas. A explotación agrícola era basicamente familiar, aínda que para os traballos de sega e trilla se necesitaba a participación de todo o campamento.
– A pesca Tradicional

Algúns grupos da costa dedicábanse á pesca marítima. Para éllo utilizaban redes duns 10 metros de longo por 3 metros de ancho, que mantiñanverticais no mar con cortizas e anacos de vasillas de barro. Pescaban sen embarcacións polo que manipulaban as artes de pesca dende a costa utilizando uns paus moi longos para colocar e recoller as redes.
– O comercio

Ao longo da historia, o Sahara ten unha sido unha zona de paso e de destino de importantes vías comerciais. Algunhas destas vías nacían en Europa e os seus destinos eran Essauría, Tombuctú e San Luis de Senegal.

O comercio transahariano tradicionalmente desenvolveuse ao longo dun eixe norte-sur. A partir do século XVII sumouse un novo eixe comercial este-oeste que unía as zonas do interior coas da costa, que era onde as potencias europeas empezaban a instalarse.
Así, produtos como a goma arábica do norte do río Senegal, ou as plumas de avestruz do deserto, atraeron os comerciantes europeos, que ofrecían metais, tecidos e alimentos a cambio destes produtos.
Pero os nómades non se limitaban a participar neste comercio intercambiando produtos, senón que tamén realizaban funcións de protección, guía, transporte, así como de arrendamento de camelos.
As salinas de Lyil eran o núcleo comercial máis importante xunto ao Sahara Occidental. De Lyil extraíanse grandes lousas de sal dunhas dimensións aproximadas de 1 x 0,4 x 0,15 m. Os traballadores das salinas recibían unha de cada 687 que extraía, ademais dunha medida de paínzo por cada carga de animal que realizaba e que eran unhas seis lousas por camelo.
– Os artesáns

En cada campamento residían algúns artesáns que coas súas habilidades satisfacían as necesidades técnicas do grupo. Producían instrumentos de luxo ou útiles para a vida no deserto, e a cambio recibían alimentos e protección.
No pasado os artesáns non gozaban do prestixio e recoñecemento que actualmente se lles concede. A pesar de que residían xunto ao resto de familias, considerábaselles estranxeiros e formaban un grupo á parte. Só podían casar con membros do seu propio grupo.

O artesán e a súa esposa dedicábanse á elaboración de produtos artesanais, pero os traballos eran distintos para cada un.
O home, cun instrumental simple de martelos, tenaces, alicates e un fol, dedicábase ao traballo da madeira e os ósos ou ben do ouro, a prata e o ferro. A muller dedicábase ao traballo do coiro realizando o curtido, o gravado, a pintura á costura. Co coiro elaborábanse grandes alforxas, coxíns, odres, cordas, monturas, tabaqueiras ou caixas forradas de pel e outros obxectos de decoración.
A arte saharauí é unha arte de miniaturistas a xulgar pola extraordinaria delicadeza das decoracións executadas coa pluma e o cicel sobre a prata ou o coiro.
Trátase dunha arte de aparente simplicidade con motivos xeométricos que esconden significados difíciles de descifrar para os non expertos.
Algúns especialistas teñen o coñecemento das letras e das cifras máxicas, coas que constrúen amuletos e talismáns que ofrecen protección aos que os levan consigo.
Algúns dos deseños da arte saharauí, como os que podemos encontrar nos tapices de coiro, os recipientes de madeira, ou nas xoia, teñen equivalencias ao alfabeto árabe.
Se lemos os motivos decorativos, poderemos observar como o número cinco aparece con moita frecuencia, xa que simboliza a man de Fátima, a Providencia, e resume a Lei e a Relixión.
Compréndese, que os motivos ornamentais raramente se abandonasen á libre fantasía do artesán. Os deseños son limitados, cada un ten o seu nome, e moitos deles teñen un significado preciso e unha función clara que cumprir.

                                                                 Tradicións e Costumes


– Moda e Vestidos

Nas provincias saharauís, o home e a muller teñen traxes específicos abundantes en estilos e mostras. Así, o home adoita levar a “darâa“, mentres que a muller se leva a “Malhfa“. Polo xeral, os traxes de ambos os dous sexos caracterízanse polo seu decoro, modestia, recato, bo gusto e sinxeleza. O home saharauí non encontra ningunha dificultade en realizar os labores máis complexos, malia as sensacións de lentitude e falta de axilidade e funcionalidade e, de incompatibilidade coas esixencias da nosa época que poida dar o seu traxe tradicional.
En canto ás xoias, pois a muller saharauí na súa vida beduína acostuma ataviarse con alfaias de prata engarzadas con pedras preciosas. Entre estas xoias, podemos citar “Lmbaíl“, os brazaletes ao ” ao-líat” que son pulseiras que se pon arredor do pulso, mentres que nos seus pés se pon ajorcaschamadas “jlajel” e se alfaia o colo con ” ao-baghdad” que consiste nun pequeno libro de prata de lei engarzado cunha pedra preciosa chamada ” ao-bzrada“.
Igualmente, encontramos outra alfaia chamada ” ao-sraa ´ ” unha especie de sarta de pedras preciosas moi parecida á gargantilla, e o colar que, igualmente, se engasta coas mellores pedras preciosas.
– A haima Saharauí

Considérase como a primeira unidade social saharauí, segundo a historia. É o lugar de aloxamento, e o conxunto das relacións que unen os membros dunha mesma familia.
A tenda esténdena mediante dous piares opostos, enlazados cunha corda atada ao chan por medio de argolas, e envolvida nunha tea. A porta da tenda sempre abre cara ao sur.

– Arte Culinaria Saharauí

A nutrición saharauí componse, principalmente de carne, arroz e “leben“, (ou leite de cabra).
Pero tamén xurdiron outros pratos como o cuscus, a assida, e os dátiles.
Os utensilios usados, son as vasillas de barro, bandexas grandes tamén de barro.

. O TIDGUIT
Existen varios costumes e tradicións inherentes ao mes de Ramadán nas particularmente o uso de certas substancias que raras veces, son recordadas fóra de certas celebracións.
Entre as tradicións que acompañaron aos habitantes, encontramos o forte consumo que se fai dos dátiles, do leben e da carne.
Se o leben é considerado por algúns como unha materia de suma importancia para os saharauís, moitos consideran que a carne non é menos importante dado que a preparan con meses de antelación, e diariamente a comen fresca.
Entre os métodos utilizados para preparar e conservar a carne para un longo período, temos os métodos de “tidguit“, ou “tichtar“. A carne prepárase tras degolar o camelo e repartir a súa carne de xeito equitativo entre as familias establecidas no barrio das tendas de campaña, chamado “ao frig“.
Cada familia, despois de recibir a porción de carne que lle corresponde, procede a realizar a operación de cortala baixo forma de tiras. Seguidamente, as familias despoxan a carne da graxa que contén e disólvena para obter un líquido branco, claro e espeso nomeado: ” ao-wdek“.
Déixase secar a carne expoñéndoa directamente ao sol e, unha vez seca, gárdase en sacos especiais. Neste caso, a carne é chamada “Tichtar“. O “Tidguit” na súa forma definitiva só pode ser obtido tras cocer a carne secada en pouco auga enriba dun lume lento. Seguidamente, procédese a triturala ata obter unha masa, á que se engade un pouco do caldo onde foi cocida a carne, e ás veces, se lle engade certa graxa.
O “Tidguit” e o “Tichtar” son considerados como o mellor prato que se poida ofrecer aos convidados e constitúen un xeito para solicitar os favores das persoas maiores, ademais de formar parte das provisións do saharauí.

O MARHU (ARROZ)
Os saharauís acostuman consumir arroz con carne de camelo, e entre os pratos que máis consumen, encontramos ‘marou‘ con carne (arroz con carne).
Trátase dun prato moi nutritivo e de doada preparación, xa que se pon unha cantidade suficiente de carne, preferentemente carne de camelo, nun recipiente cun pouco de aceite e sal, e despois de cocer a carne, quita a carne para poñer arroz que se coce no mesmo caldo da carne. E ofrécese a comida nun prato onde se pon a carne enriba do arroz cocido

. TBIJA
O prato de “tbija” de carne, tanto de camelos ou de gando, é considerado como un dos mellores pratos que se poida ofrecer ao hóspede nas provincias saharauís.
Trátase dun prato que se prepara, tras escoller as mellores carnes.
Despois, cócese nunha pota específica cun pouco de aceite e de sal, xa que os saharauís non queren engadir nada á carne por considerar que perde as súas propiedades orixinais.

. O CUSCUS
O Cuscús prepárase coa sémola de cebada que se pon nunha pota perforada chamada “Keskas” para cocela ao vapor que sobe e se filtra polos buratos do “Keskas“. Unha vez cocidos os grans de sémola, engádeselle o caldo da carne e ponse a carne enriba, sexa de camelo ou de ovella. E moitas verduras, proporcionando un rico sabor.
Algúns poden preferir o cuscús sen carne, e régano co leben ou o leite dascamellas, e cun pouco de azucre. Entón, chámaselle cuscús ” ao-ghobba“, (é dicir cuscús a secas ou sen carne) precisamente pola dificultade de elaborar sémola coa fariña de cebada.
Algunhas mulleres prefiren evitar estas dificultades que supón elaborar a sémola, e optan pola sémola comercializada; igualmente xurdiron ultimamente, algunhas cooperativas femininas que preparan a sémola do cuscús de xeito tradicional e a comercializan localmente.

– O Té Saharauí

O té e o seu ritual é, así mesmo, a cerimonia coa que se recibe un visitante ou parente e, a pesar do seu carácter de pobo nómade, os utensilios do té, nunca se abandonan; constitúen mesmo a peza máis querida de todo enxoval saharauí.
A preparación do té ten un ritual moi característico e é imprescindible respectalo. Faise en tres roldas, sendo o primeiro vaso amargo como a vida, o segundo doce como o amor e o terceiro suave como a morte. O rito do té ten a súa linguaxe particular. Por exemplo, cando unha persoa lle ofrece o vaso cun discreto xiro na palma da man iso significa que o atraes. É unha obriga a visita diaria aos veciños máis próximos e familiares próximos, se están enfermos ou necesitan axuda.
Prepárase en momentos particulares e acompáñase de ritos específicos.
Resulta case imposible que unha reunión ou unha reunión teñan lugar sen servir o té, e sen debater as noticias e cuestións da vida pública en torno a un azafate de té.
Neste sentido, vemos que os saharauís manteñen aínda vivas as vellas tradicións e rituais de preparación do té. Entre elas, a de tomar o te en grupo, alongándoo en medio dunha agradable conversación, brindando ao conxunto de persoas que teñen a oportunidade de presenciar esta cerimonia.
Dado que o té é prioritario e constitúe a principal bebida que se debe servir ao convidado, o home saharauí procura abastecerse dende sempre desta indispensable materia que, antigamente, adoitaba traer dos países máis remotos. E pode verse na obriga de pagar grandes cantidades de diñeiro por comprar o té, ata tal extremo que, a raíz dunha poxa, un quilo de té ou de azucre foron trocados por uns camelos ou por varias reses de gando.

A persoa elixida no grupo para preparar o té chámaselle ” ao-qiam” e debe cumprir certos requisitos: ser elocuente, dominar a poesía… Obviamente, o feito de designar un membro do grupo para preparar o té constitúe unha honra para este, e non unha obriga.
Os saharauís encontran un pracer especial na contemplación do que realiza o te, e fanlle observacións e comentarios sobre as faltas que poida cometer, como non saber manipular os utensilios de té, ou ofrecer vasos de té sen deixalos ferver suficientemente, ou non coidar a limpeza doazafate de té, ou que esaxere nos seus movementos.
Existen beneficios sanitarios que achega o té e encontramos a súa facultade para facilitar a dixestión, e así, vemos que os saharauís procuran tomalo en abundancia, particularmente despois dunha copiosa e graxenta comida de carne.
Así pois, diremos que o Te, non é unha simple bebida convencional, senón que constitúe unha proba da xenerosidade saharauí, e unha mostra de cordialidade e hospitalidade xa que para o pobo saharauí, é máis importante ofrecer te que comida.
E se dá o caso de que, despois dunha longa sesión de té, chegan tarde uns convidados, os saharauís preguntan: volvemos preparar o té? E, obviamente, están sempre dispostos a preparar máis té e a compartilo cos demorados convidados por consideración e respecto a estes.

– Henna

Os adornos en pés e mans realizados con henna, son moi habituais entre a poboación feminina saharauí.
A henna é unha planta de onde se extrae un po que mesturado con auga e ben amasado, se forma unha especie de barro. Unha vez quitado deixa unha cor alaranxada escura na pel.

ARTE, LITERATURA ,MÚSICA, CINE E PINTURA

– Arte

A arte saharauí é unha arte de miniaturistas, trátase dunha arte de aparente simplicidade con motivos xeométricos que esconden significados difíciles de descifrar para os non expertos.
Destacan os tapices de coiro, os recipientes de madeira, pulseiras de madeira… Los deseños teñen equivalencias ao alfabeto árabe. Se lemos os motivos decorativos, podemos observar como o numero cinco aparece con moita frecuencia, xa que simboliza a man de Fátima, a Providencia e resume a Lei e a Relixión.
A artesanía forma parte do patrimonio histórico das tribos nómades. Pero, a tipoloxía dos produtos e as vías da súa comercialización coñecen na actualidade profundas mutacións, debidas á sedenterización dos nómades e ao cambio sufrido nos hábitos de consumo.

A industria artesanal nestas zonas repousa na transformación por parte dos artesáns das peles de cabra e camelo, da prata, do marfil de cor e do barro local en produtos útiles e en obras de arte (xoias, produtos de cobre,…) Neste sentido, o complexo artesanal,contribúe á organización e formación dos artesáns.

En relación cos produtos manuais, o saharauí móstrase moi creativo na elaboración dalgúns produtos manuais tradicionais e populares, dos que cabe citar “Asarmi“, unha especie de almofada de coiro engarzada con varios debuxos, os múltiples utensilios caseiros como os baúis e pequenos cofres que se utilizan para gardar os perfumes e as alfaias femininas, e se pode utilizar para gardar algúns obxectos e documentos importantes como os manuscritos e as actas de venda, de matrimonio e de propiedade.

O desenvolvemento deste sector mantén unha estreita relación co patrimonio cultural dos nómades, o cal repousa en boa medida na cría de cabras e camelos, posto que as peles destes animais se utilizan na elaboración doutros produtos como os tallos de pel, as sandalias, e as sedas se utilizan para tecer alfombras e tendas de campaña dos nómades.

Os saharauís caracterízanse igualmente pola súa vestimenta azul que, na súa maioría, se importa de Mauritania. Tamén hai outras facetas da artesanía que coñecen certo éxito, particularmente a ourivaría e o traballo de cobre.
Encontros Internacionais de Arte e Dereitos Humanos do Sahara Occidentalhttp://www.artifariti.org/

– A música

Orixinarios de Mauritania, onde mesmo chegaron a formar poboados, os músicos emigraban cara ao norte ao encontro dalgún xefe tribal que os acollese e contratase e cantaban para el e o seu grupo en ton eloxioso.
Se o xefe non quería os seus servizos, os músicos compoñían temas de carácter satírico cos que se burlaban del ou do seu grupo. Posiblemente deste feito derívase a consideración social que teñen os músicos, entre a admiración e o desprezo.
Os músicos tamén xogaban un papel destacado nas incursións guerreiras. Recitaban poesías de carácter heroico e tocaban para dar coraxe aos guerreiros.
Na música do Sahara pódese distinguir entre as abundantes cancións populares que eran coñecidas por unha ou varias cábilas, e a música culta da zona coñecida como o houl.
O houl é un estilo musical moi apreciado e difundido, non só no Sahara occidental, senón tamén en Mauritania, Mali e sur de Alxeria. Dentro dohoul distínguense sete estilos que en cada recital se combinan nunha orde bastante rigorosa, cada uns dos cales fai referencia a un tema específico como a guerra, o amor, a beleza, o territorio, etc.
Aziza Brahimhttp://aziza-brahim.blogspot.com.es/
Mariam Hassanhttp://www.mariemhassan.com/
https://www.youtube.com/watch?v=fUUP7LOm-bk
https://www.youtube.com/watch?v=xclKuQEry6k

– Literatura

XERACIÓN DA AMIZADE
Un grupo de poetas saharauís que pretenden transmitir o sufrimento do seu pobo, unidos por historias de pastores que se perderon perseguindo os seus sonos tras unha nube.
http://generaciondelaamistad.blogspot.com.es/
http://blogs.elpais.com/donde-queda-o-sahara/
Contos Populares

Dende sempre, o Sahara é un terreo fértil para o florecemento da imaxinación. De alí a proliferación dos contos e historias.
O conto no Sahara é a encarnación da loita entre as forzas do ben e o mal.
O protagonista deste conto entra en conflito con seres pertencentes a mundo estraños como aquel dos demos. Este protagonista vive na tenda de campo e pode ser un animal non de todo alleo ao ambiente do Sahara(gacela, serpe, hiena, lobo) ou un animal totalmente imaxinado (“niro“, “bukra“, “shertat“).
A noite é o tempo idóneo para relatar contos tanto para divertir aos nenos ata que se dormen coma para velar entre adultos.
O conto hassaní require que o narrador dispoña de gran talento de actor e de narrador capaz de facer fronte ao público e transmitirlle a mensaxe con toda precisión…Xeralmente, o narrador é sempre un vello (shaibani) ou vella (kahla) debido á súa capacidade de narración baseándose no dialectohassaní.
O conto de “Shertat” é moi coñecido no Sahara. Existen diferentes versións desta historia: algunhas din que “Shertat” era un nómade, outras compárano ao lobo na súa astucia ou ao león na súa forza, mentres que outras narracións din que é medio home medio animal que asombra a quen o ve.

Refráns

Os refráns son o espello que reflicte o imaxinario colectivo dos pobos, a súa cultura, a súa concepción das relacións humanas e materiais, as súas preocupacións espirituais e políticas e a síntese das súas experiencias, as etapas felices ou tráxicas das súas historia, a creatividade dos seus sabios e a memoria das epopeas dos seus heroes.
A sociedade hassani, como outras sociedades árabes produciu unha multitude de refráns populares ás especificidades culturais particulares. Estes refráns caracterízanse pola súa pertinencia e a síntese que fan da vida económica, social e cultural en Sahara.
Estes refráns tratan de temática moi variada. Dende o moral e as relacións humanas, ata a calidade dos comportamentos en sociedade, e as sabiduríasque sacan froito de experiencias da vida, pasando polos consellos a propósito da educación dos nenos, a moralidade e as regras de conveniencia.

– Cine

O proxecto “Cine polo pobo saharauí” –http://www.escueladecinedelsahara.org/

Festival Internacional de Cine FISAHARAhttp://www.festivalsahara.com/
– Pintura
Pintores Saharauís – Os pintores saharauís e as súas obras, creadas con poucos medios pero moito talento dende o deserto. Este é o traballo deFadel Jalifa, Fadili Yeslem, Moulud e Madi Ahmed de la Escola de Artes Plásticas do Aaiun, nos campamentos de refuxiados saharauís.
http://pintoressaharauis.blogspot.com.es/

Comparte, ayúdanos a difundir:Share on Facebook
Facebook
Share on Google+
Google+
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin
Share on Tumblr
Tumblr
Print this page
Print
Email this to someone
email

Uso de cookies

Este sitio web utiliza cookies para que usted tenga la mejor experiencia de usuario. Si continúa navegando está dando su consentimiento para la aceptación de las mencionadas cookies y la aceptación de nuestra política de cookies, pinche el enlace para mayor información.

ACEPTAR
Aviso de cookies